Hãy nhớ lại một mô-típ quen thuộc: nữ chính gặp nạn, bị ức hiếp, bị hãm hại, và đúng lúc nguy cấp nhất, một chàng trai xuất hiện giải cứu. Mô-típ ấy từng làm nên rất nhiều câu chuyện được yêu thích. Nhưng trong truyện mạng những năm gần đây, một kiểu nữ chính khác đang được chú ý nhiều hơn: cô gái tự đứng dậy, tự tính toán, tự giành lại công bằng cho mình và người thân. Từ "được cứu" đến "tự cứu", đó là hành trình của xu hướng nữ cường.
Nữ cường không chỉ là "mạnh"
Nhắc đến nữ cường, nhiều người nghĩ ngay tới những cô gái võ công cao cường hay quyền lực lẫy lừng. Thực ra, "cường" trong nữ cường rộng hơn thế nhiều. Một nữ chính có thể mạnh ở:
- Trí tuệ: biết tính toán, nhìn xa, đọc vị người khác.
- Kỹ năng: nấu ăn, làm thuốc, buôn bán, trồng trọt, tổ chức công việc.
- Bản lĩnh: dám nói "không", dám rời bỏ hoàn cảnh độc hại, dám đối mặt với cường quyền.
- Trách nhiệm: gánh vác gia đình, bảo vệ những người yếu hơn mình.
Điều cốt lõi là nữ chính chủ động. Cô không ngồi chờ số phận an bài hay chờ ai đó đến thay đổi nó. Cô có thể nhận sự giúp đỡ, có thể yêu và được yêu, nhưng con đường đi là do chính cô chọn.
Vì sao xu hướng này được đón nhận?
Phản chiếu mong muốn của người đọc
Độc giả truyện mạng, đặc biệt là độc giả nữ, ngày càng tìm thấy mình trong những nhân vật biết tự quyết. Một nữ chính tự lập nghiệp, tự bảo vệ gia đình mang đến cảm hứng gần gũi hơn so với hình ảnh người con gái chỉ biết chờ đợi.
Cảm giác thỏa mãn khi tự giành được
Một chiến thắng do người khác trao cho thường không đọng lại lâu. Nhưng khi nữ chính tự mình lật ngược tình thế bằng trí tuệ và sự kiên trì, cảm giác "đã" nhân lên gấp bội. Người đọc đi cùng cô qua từng khó khăn, nên thành quả cũng như của chính mình.
Mối quan hệ cân bằng hơn
Ở truyện nữ cường, chuyện tình cảm (nếu có) thường là sự đồng hành giữa hai người ngang hàng. Nam chính không còn là "vị cứu tinh", mà là người hiểu và tôn trọng nữ chính. Kiểu quan hệ ấy được nhiều độc giả trẻ đánh giá là đáng tin và lành mạnh hơn.
Những mô-típ nữ cường phổ biến
Xuyên thành nữ phụ và tự đổi vận
Nữ chính biết trước kết cục bi thảm của nhân vật mình nhập vào và quyết tâm viết lại số phận. Xuyên Thành Nữ Phụ Độc Ác của Huyền Trang là ví dụ tiêu biểu: Lê Ngọc Dao theo nguyên tác sẽ bám dinh tri phủ, hại nữ chính rồi chết thảm. Cô từ chối con đường ấy, tự xin về làng Hoa Gạo, gạt bỏ vàng bạc gấm vóc, đón đứa em gái gầy còm về nuôi và dạy cho đám họ hàng tham lam một bài học.
Nàng dâu gánh vác gia đình
Một cô gái bị gả bán, bước vào một gia đình sa sút, và chính cô là người vực nó dậy. Bên Dòng Sông Lam của Hà Bùi kể về Lê Thị Nguyệt, cô gái xứ Nghệ năm 1786 bị dì ghẻ bán làm dâu xung hỉ. Chồng ốm liệt giường, gia cảnh túng quẫn, Nguyệt dùng đôi tay khéo léo và sự gan góc gây dựng cơ nghiệp, và tự mình đòi lại công bằng trước huyện đường. Chi tiết "tự mình" ấy chính là tinh thần của nữ cường.
Từ thân phận thấp kém vươn lên
Phúc Thê Giữa Loạn Thế Đàng Trong đặt nữ chính vào vị trí gần như thấp nhất xã hội: Phù là đứa con ở tám tuổi trong phủ Quận công ở Phú Xuân. Chín năm cam phận, dành dụm từng đồng mong chuộc văn tự bán thân, rồi loạn thế ập đến. Sức mạnh của Phù không đến từ quyền lực mà từ sự nhẫn nại và hiểu biết của người đời sau, kèm một bàn tay vàng có giới hạn, nơi mỗi lần thắng đều phải trả giá.
Chị cả dẫn dắt các em
Cắt Đứt Họ Hàng, Ta Dắt Em Làm Giàu Trên Đất Làng của maihaxanh có lẽ là hình ảnh "tự cứu" rõ ràng nhất. Thanh Nhàn, linh hồn của một nữ chiến sĩ đặc nhiệm trong thân xác cô gái mười sáu tuổi, không chờ ai giải thoát mình khỏi họ hàng bòn rút. Cô cắt đứt, dắt các em ra ở riêng và làm giàu từ hai bàn tay trắng.
Điều gì làm nên một nữ cường thuyết phục?
Không phải nữ chính nào "mạnh" cũng được độc giả yêu. Có vài điểm thường phân biệt nữ cường đáng nhớ với nữ cường gượng ép:
- Có điểm yếu thật. Một nữ chính không bao giờ sai, không bao giờ sợ sẽ khó khiến người đọc đồng cảm. Sức mạnh đáng giá nhất là sức mạnh vượt qua được nỗi sợ.
- Chiến thắng có lý do. Thành công đến từ kỹ năng, sự chuẩn bị, lựa chọn đúng đắn, không phải từ việc mọi người xung quanh bỗng dưng ngốc đi.
- Mạnh mẽ không đồng nghĩa với lạnh lùng. Nữ cường hay vẫn biết thương, biết khóc, biết mềm lòng với người thân.
- Không cần hạ thấp người khác. Nữ chính tỏa sáng mà không cần các nhân vật nữ khác phải xấu xa hay ngu ngốc để làm nền.
Một xu hướng, nhiều sắc thái
Điều thú vị là nữ cường không gói gọn trong một thể loại. Nó xuất hiện trong điền văn, truyện lịch sử, xuyên không, cả trinh thám hay mạt thế. Ở bối cảnh làng quê Việt Nam, nữ cường còn mang thêm một lớp nghĩa: hình ảnh người phụ nữ tảo tần gánh vác gia đình vốn đã rất quen thuộc trong văn hóa ta. Truyện mạng hôm nay chỉ đơn giản là trao cho những người phụ nữ ấy quyền làm nhân vật chính, và kể câu chuyện của họ bằng giọng của chính họ.
Nếu bạn đang tìm một nữ chính để cổ vũ, bốn truyện kể trên đều đang ra chương đều đặn trên Vtruyen. Hãy thêm vào Tủ sách, theo dõi tác giả và để lại bình luận cho những chương bạn thích. Muốn tìm thêm, bạn có thể dùng bộ lọc Đối tượng "Truyện Nữ" tại trang Khám phá.
