Chợ làng Bạch Lô họp ở bến sông.
Gọi là chợ chứ thật ra chỉ là một bãi đất bồi ven sông, trải mấy tấm phên tre làm sạp. Mỗi sáng thuyền đánh cá cập bến thì người ta khiêng cá lên bày bán ngay tại đó. Bán được bao nhiêu thì bán, đến khi mặt trời lên cao ngang ngọn tre thì tan.
Giang Triệt đến nơi thì chợ đã đông.
Mùi tanh nồng xộc vào mũi. Tiếng người mặc cả, tiếng cá quẫy trong thúng và tiếng trẻ con khóc trộn vào nhau ồn ào. Mấy con chó gầy chạy lòng vòng dưới chân người, thỉnh thoảng lại sủa nhau vì một cái đầu cá ai vứt xuống đất.
Hắn len qua đám đông đi đến cuối bãi.
Ở đây có một cái sạp nhỏ lợp lá. Bà chủ sạp là một mụ đàn bà béo tròn, mặt đầy tàn nhang, người trong làng gọi là thím Lưu. Thím Lưu không đi đánh cá. Thím chỉ mua cá của người khác rồi đem lên trấn bán lại, mua rẻ bán đắt mà sống.
Cả làng ai có mấy con cá lẻ không đáng gánh lên trấn thì đều phải bán cho thím.
“Thím Lưu, cháu có hai con cá diếc.”
Giang Triệt đặt giỏ cá xuống trước sạp.
Thím Lưu đang đếm tiền đồng, không thèm ngẩng đầu lên.
“Diếc mương à?”
“Dạ.”
“Đổ ra xem.”
Hắn nghiêng giỏ đổ hai con cá vào cái mẹt tre trên sạp. Con nhỏ nằm im, con to thì vẫn còn quẫy được hai cái.
Lúc này thím Lưu mới liếc mắt nhìn xuống. Thím cầm con to lên lật qua lật lại rồi bóp bóp cái bụng.
“Con này cũng được. Hai đồng.”
Giang Triệt sững người.
“Thím ơi, con này to bằng bàn tay đấy ạ. Lên trấn người ta bán năm đồng còn có người mua.”
“Thế thì cháu tự đi lên trấn mà bán.” Thím Lưu đặt con cá xuống mẹt rồi lau tay vào tạp dề. “Năm dặm đường. Đi đến nơi thì cá chết mất rồi, cá chết thì ai mua?”
“Thím...”
“Con nhỏ một đồng. Con to hai đồng. Tổng cộng ba đồng.” Thím nói như đã quyết. “Không bán thì mang về.”
Giang Triệt đứng im.
Hắn biết thím nói đúng. Từ làng lên trấn năm dặm, đi bộ mất nửa canh giờ. Mặt trời đã lên rồi, cá diếc ngâm trong giỏ đi đường xóc nảy thì chưa đến trấn đã ngửa bụng. Mà cá chết thì đến cả con mèo cũng chê.
Cả làng Bạch Lô ai cũng biết điều này. Cho nên thím Lưu nói ba đồng thì là ba đồng.
“Cháu bán.”
Thím Lưu cười một tiếng như đã biết trước. Thím lấy ba đồng tiền trong cái ống tre đếm từng đồng đặt vào tay hắn.
Ba đồng tiền đồng màu xám, mép mòn nhẵn và còn hơi ấm vì vừa nằm trong tay thím.
Giang Triệt nắm chặt lấy.
Hắn còn chưa kịp quay đi thì sau lưng đã có tiếng người kéo dài giọng.
“Ấy ấy. Khoan đã nào.”
Đám người đứng gần đó tự giác dạt ra một lối.
Một gã thanh niên gầy nhom bước tới. Gã mặc áo đoản đả màu chàm, tay áo xắn tới khuỷu, mặt dài như mặt khỉ. Bên hông gã đeo một cái túi da to. Sau lưng gã là hai tên to con cầm gậy tre.
Người làng gọi gã là Hầu Tam.
Còn cái túi da bên hông gã thì người làng gọi là túi thuế.
“Tiểu Triệt, câu được cá à?” Hầu Tam cười hì hì đi đến trước mặt hắn. “Bán được bao nhiêu thế?”
Giang Triệt không trả lời. Nhưng Hầu Tam cũng chẳng cần hắn trả lời. Gã liếc mắt nhìn thím Lưu, thím Lưu lập tức cúi đầu.
“Ba đồng, Tam gia.”
“Ba đồng à.” Hầu Tam gật gù rồi chìa tay ra. “Thuế mặt nước, một đồng.”
Giang Triệt ngẩng đầu lên.
“Tam ca, cháu câu ở mương làng chứ có câu ngoài sông đâu.”
“Mương làng chảy ra đâu?”
“...Chảy ra sông.”
“Thế thì đúng rồi.” Hầu Tam vỗ vỗ vai hắn như vỗ vai một đứa trẻ. “Nước mương chảy ra sông, sông Bạch Lô là của Trương gia gia bao thầu. Mày câu cá trong nước của Trương gia gia thì phải nộp thuế. Có gì khó hiểu đâu?”
Người đứng xung quanh không ai lên tiếng.
Có người quay mặt đi chỗ khác. Có người làm như đang bận xem cá. Một ông lão đứng gần đó khẽ thở dài rồi lắc đầu nhưng cũng không nói gì.
Trương Lưỡi Câu là ngư bá của bến Bạch Lô. Người làng nói lão từng là đệ tử tiên môn, từng tu luyện tiên pháp. Một quyền của lão có thể đánh gãy cột thuyền. Ba năm trước có người không chịu nộp thuế, lão đến tận nhà đá một cái, người kia nằm liệt nửa năm.
Từ đó trở đi, cả làng không ai dám không nộp.
Giang Triệt mở bàn tay ra. Ba đồng tiền nằm trong lòng bàn tay hắn.
Hầu Tam nhón lấy một đồng, đưa lên miệng thổi một cái rồi thả vào túi da. Đồng tiền rơi vào trong kêu “keng” một tiếng.
“Ngoan lắm.” Gã nhếch mép. “Cha mày ngày xưa mà biết điều được như mày thì đâu đến nỗi.”
Ngón tay Giang Triệt khẽ co lại.
Hắn cúi đầu, không nói gì.
Hầu Tam cũng không để ý đến hắn nữa. Gã dẫn hai tên tay sai đi sang sạp bên cạnh, tiếng đồng tiền rơi vào túi da cứ “keng keng” vang lên dọc theo bãi chợ.
......
Hai đồng.
Giang Triệt ngồi trên bậc đá ở đầu bến, nhìn hai đồng tiền trong tay.
Mặt sông Bạch Lô đã ánh lên màu nắng. Mấy chiếc thuyền chài lần lượt cập bến. Người trên thuyền khiêng thúng cá lên bờ, cá trắm, cá chép và cá mè nằm chồng lên nhau, con nào cũng to gấp mấy lần con cá diếc vừa nãy của hắn.
Nhưng thuyền đó là của người ta.
Nhà hắn cũng có thuyền. Thuyền nằm dưới gầm nhà, mục rồi.
“Hai đồng thì mua được một phần tư cân gạo tấm.”
Giang Triệt lẩm bẩm. Sau đó hắn tự bật cười.
Cũng được. Một phần tư cân gạo tấm thì nấu được hai bữa cháo loãng. Ít còn hơn không có.
“Lão Thất, ông nghe chuyện gì chưa?”
Bên cạnh có hai ông lão ngồi vá lưới đang nói chuyện với nhau. Giọng không to lắm, nhưng bến sông yên tĩnh nên hắn nghe rõ từng chữ.
“Chuyện gì?”
“Thằng con nhà họ Phùng ở làng trên đấy. Nghe nói đêm hôm kia nó lén mò sang Kính Hồ thả lưới.”
“Thằng điên.” Người kia lập tức hạ giọng. “Rồi sao?”
“Còn sao nữa. Bị tuần hồ bắt được. Người ta không nói không rằng, đánh gãy luôn một chân rồi ném về cổng làng. Nhà nó phải nộp năm lượng bạc tiền phạt, bán cả ruộng mới đủ.”
“Đáng đời. Kính Hồ là chỗ nào chứ. Đấy là hồ của tiên nhân. Cá dưới đó là cá tiên nhân nuôi, phàm nhân ăn vào còn chưa biết sống chết ra sao. Đáng đời.”
“Nghe nói đêm đó nó thấy dưới hồ có con cá to như cái thuyền. Mắt đỏ lòm.”
“Lại nói nhảm.”
“Thật đấy. Nó nói lúc bị khiêng về vẫn còn run.”
Giang Triệt im lặng nghe một lúc.
Kính Hồ.
Mấy năm nay cái tên này hắn nghe không biết bao nhiêu lần. Có người nói dưới hồ có Long Vương, có người nói hồ không có đáy, có người nói đêm rằm sẽ thấy cá hóa rồng. Nhưng cuối cùng chuyện nào cũng kết thúc giống nhau.
Phàm nhân không được đến gần Kính Hồ.
Cha hắn đã đến gần. Rồi cha hắn chết.
Giang Triệt đứng dậy phủi quần, cầm hai đồng tiền định đi mua gạo.
Đúng lúc này phía đầu làng có tiếng người hét to.
“Triệt ca! Triệt ca ơi!”
Tiếng hét lớn đến mức mấy con cò đang kiếm ăn bên bờ sông giật mình bay lên. Người cả bến đều quay đầu lại nhìn.
Một bóng người to lù lù chạy như bay từ đầu làng xuống. Mỗi bước chân hắn dẫm xuống đường đất là bụi tung lên một đám.
Là Mã Đại Lực.
Mã Đại Lực mười bảy tuổi, lớn hơn Giang Triệt một tuổi, là con trai lò mổ heo đầu làng. Hắn cao hơn Giang Triệt cả cái đầu, vai rộng gần gấp đôi, đứng một chỗ trông chẳng khác gì một con gấu đen. Từ nhỏ hắn đã theo cha mổ heo, sức lực lớn đến mức một tay nhấc được con heo trăm cân.
Nhưng gan thì nhỏ. Đêm nào đi ngang bãi tha ma đầu làng cũng phải kéo Giang Triệt đi cùng.
“Triệt ca!”
Mã Đại Lực chạy đến trước mặt hắn, hai tay chống đầu gối thở hồng hộc. Mồ hôi chảy ròng ròng trên cái mặt to như cái mâm.
“Mày chạy cái gì thế? Heo nhà mày sổng chuồng à?”
“Không phải heo!” Mã Đại Lực lắc đầu lia lịa, rồi một tay túm lấy vai Giang Triệt. Hắn túm mạnh đến mức Giang Triệt nhăn cả mặt. “Tiên môn! Là tiên môn!”
“Tiên môn làm sao?”
“Thanh Lãng Tông mở khảo linh căn!”
Cả bến sông lập tức im bặt.
Mã Đại Lực chẳng để ý đến ai. Hắn nói một mạch, giọng to như cái loa, nước miếng bắn cả lên mặt Giang Triệt.
“Cha tao vừa ở trên trấn về. Cha tao nói ở cổng huyện nha dán bảng to lắm. Ba ngày nữa Thanh Lãng Tông xuống núi khảo linh căn ở trấn Bạch Lô! Mười tuổi đến mười tám tuổi ai cũng được thử, không mất một đồng nào!”
“Có linh căn là được làm tiên nhân đấy! Được bay trên trời đấy! Được sống mấy trăm tuổi đấy!”
Không ai nói gì.
Một lát sau cả bến mới ồn lên như vỡ chợ.
“Thật không? Thanh Lãng Tông lại mở khảo?”
“Lần trước là sáu năm trước rồi còn gì.”
“Con nhà tôi mười hai tuổi, có được thử không?”
“Mười đến mười tám, thằng Mã nói rồi đấy!”
Người lớn hỏi nhau, trẻ con thì nhảy nhót. Thím Lưu bỏ cả sạp cá chạy đi gọi con trai. Mấy ông lão vá lưới lúc nãy cũng thôi không vá nữa, ngồi bàn tán xôn xao.
Chỉ có Giang Triệt đứng yên tại chỗ.
Sáu năm trước Thanh Lãng Tông cũng mở khảo linh căn. Năm đó hắn mới mười tuổi. Cha hắn bế hắn lên trấn từ sáng sớm, nói là cho hắn thử một lần.
Nhưng hắn không kịp thử.
Hôm đó hai cha con đi đến nửa đường thì bị người của tiên môn chặn lại. Người kia nói gì đó với cha hắn, sắc mặt cha hắn thay đổi. Sau đó cha bảo hắn tự đi về nhà trước.
Ba ngày sau người ta vớt xác cha từ Kính Hồ lên.
“Triệt ca? Triệt ca!”
Mã Đại Lực vung bàn tay to như cái quạt trước mặt hắn.
“Mày nghe tao nói không đấy?”
“Nghe rồi.”
“Thế đi không?”
Giang Triệt không trả lời ngay.
Hắn cúi đầu nhìn hai đồng tiền trong tay.
Có linh căn thì được làm tiên nhân. Tiên nhân thì có tiền, tiền nhiều đến mức không cần đếm. Nghe nói đệ tử ngoại môn thấp nhất của Thanh Lãng Tông mỗi tháng cũng được phát mấy viên linh thạch, mà một viên linh thạch đổi được mười lượng bạc.
Mười lượng bạc thì mua được ba hộp Bạch Lộ Hoàn.
Bà có thể sống qua mùa đông năm nay. Còn có thể sống qua mùa đông năm sau nữa.
“Đi.”
Giang Triệt ngẩng đầu lên.
“Ha ha ha! Tao biết mà!” Mã Đại Lực cười to, vỗ một cái vào lưng hắn làm hắn suýt ngã chúi xuống bậc đá. “Tao nói với mày nhé. Tao thấy kiểu gì tao cũng có linh căn. Mày nhìn sức tao đi, người thường làm gì có sức thế này? Chắc chắn là có tiên căn rồi.”
“Ừ. Có căn mổ heo.”
“Mày nói cái gì?”
“Không có gì.”
Mã Đại Lực trợn mắt nhìn hắn một lúc rồi lại cười hề hề. Tính hắn là vậy, giận không quá ba hơi thở.
“Thế ba ngày nữa tao qua gọi mày. Mình đi từ giờ Mão cho kịp, nghe nói người đông lắm.”
“Được.”
Mã Đại Lực vui vẻ chạy đi, vừa chạy vừa hét báo tin cho cả làng. Giọng hắn vang khắp bến sông. Đi đến đâu là chó sủa đến đó.
Giang Triệt nhìn theo bóng lưng to lù lù của bạn, khóe miệng khẽ nhếch lên.
Sau đó nụ cười của hắn tắt dần.
Hắn quay đầu lại.
Bên kia sông, xa xa sau mấy rặng tre, ngọn núi Bạch Lô xanh thẫm đứng sừng sững dưới nắng sớm. Phía sau ngọn núi đó là Kính Hồ. Xa hơn nữa, sau tầng tầng lớp lớp mây trắng là Thanh Lãng Sơn.
Nghe nói đứng trên Thanh Lãng Sơn có thể nhìn xuống toàn bộ Kính Hồ.
“Tiên môn à...”
Giang Triệt lẩm bẩm.
Hắn siết chặt hai đồng tiền trong tay rồi xoay người đi về phía hàng gạo.